Categorie archief: Vodafone

Mobiele operators terughoudend met 5G-samenwerking

Nederlandse mobiele operators zijn terughoudend waar het gaat om samenwerking bij de uitrol van 5G-netwerken.

Dat geven diverse woordvoerders aan in reactie op vragen van het Financieele Dagblad. Enkele telecomanalisten geven aan dat het logisch zou zijn om in navolging van enkele buitenlandse operators ook in Nederland te komen tot meer samenwerking om de zeer hoge investeringskosten voor 5G-netwerken te beperken.

Het FD schrijft over miljarden verslindende projecten voor 5G die operators ertoe zouden brengen om vergaander samen te werken bij de uitrol van de nieuwe technologie. Volgens brancheorganisatie GSMA gaat dit in Europa alleen al tussen de EUR 300 en 500 miljard kosten.
Daarbij gaat het zowel om de licentiekosten voor mobiele frequenties – zo is er in Italië bijna EUR 7 miljard betaald voor licenties – als de investeringen in infrastructuur en actieve apparatuur. Het beperktere bereik van vooral de hogere voor 5G bestemde frequentiebanden (zoals 3,5 GHz) zou betekenen dat er veel meer antennemasten en basisstations nodig zijn om eenzelfde bereik en dekking te realiseren als bij 4G.
Onlangs tekenden Vodafone Italia en Telecom italia (TIM) dan ook een memorandum van overeenstemming om de kosten van de uitrol van nieuwe 5G-infrastructuur in heel Italië te delen. Daarbij gaat om om het delen van zowel de passieve infrastructuur zoals antennemasten, als de actieve netwerkapparatuur. Vodafone zou open staan voor meer van dergelijke overeenkomsten, zo citeert het FD Vodafone-CEO Nick Read. ook Andere operators in landen zoals Rusland en Nieuw-Zeeland zouden signalen afgeven dat ze bereid zijn tot dergelijke deals om kosten te beperken.

Geen animo in Nederland
Hoewel Nederlandse operators af en toe al samenwerken bij het aanleggen van een mobiel netwerk – zoals op Schiphol, op Amsterdam en Utrecht CS, de Amsterdam ArenA en in tunnels bij Maastricht en Delft – lijkt er geen animo voor vergaande samenwerking voor 5G-netwerken.
Een woordvoerder van KPN noemt dat een goede oplossing voor plekken waar het netwerk extreme pieken van dataverkeer moet kunnen opvangen, of waar de ruimte beperkt is – zoals stations, stadions of tunnels. Verder wil KPN vasthouden aan een eigen 5G-netwerk. “Een hoogwaardig netwerk is de basis van ons bedrijf en een belangrijke voorwaarde voor klanten om te kiezen voor KPN.”
T-Mobile, dat op korte termijn gaat fuseren met Tele2 Nederland – reageert vergelijkbaar. “Onze concurrenten hebben behalve een mobiel ook een vast netwerk. Wij moeten het in de concurrentiestrijd vooral hebben van ons eigen mobiele netwerk. In de buitengebieden, waar weinig gebruikers zijn, vindt T-Mobile samenwerking overigens wel een optie. “Dat zou je dan samen met de overheid moeten organiseren.”
VodafoneZiggo laat weten dat het meer netwerkdelen momenteel niet aan de orde vindt.

Analisten bepleiten samenwerking
Diverse analisten kijken hier anders tegenaan. “Ik denk dat het onhoudbaar is om weer drie netwerken naast elkaar te bouwen”, meent Remko de Bruijn (A.T. Kearney). “Financieel gezien moeten de telecombedrijven bijna wel meer gaan samenwerken.” Bovendien is dit volgens De Bruijn ook een maatschappelijke kwestie. alle antennes vervuilen het straatbeeld nu al en met 5G zal dit aantal nog sterk toenemen. “De operators zullen zich ook meer onderscheiden op de diensten die ze zullen bieden over een 5G-netwerk.”
Frank Dekker (pensioenfonds APG) wijst erop dat andere grote infrastructuren zoals vliegvelden of treinsporen ook niet meermaals worden aangelegd. “Je gaat ook geen drie snelwegen op elkaar leggen. Echt efficiënt en logisch is het allemaal niet.”

Bron: telecompaper

VodafoneZiggo boekt met Q4 2018 sterkste kwartaal sinds de fusie, overweegt verkoop masten

VodafoneZiggo beleefde in Q4 2018 zijn beste kwartaal sinds het ontstaan van de joint venture.

De omzet stabiliseert en het resultaat groeit. Convergentie (FMC) is een speerpunt in de strategie en een belangrijke motor. Dat blijkt uit de toelichting van CFO Ritchy Drost aan Telecompaper.
VodafoneZiggo bracht in Q4 de omzetdaling terug tot 0,4 procent, terwijl het bedrijfsresultaat met 6,5 procent steeg. Voor 2019 rekent men op een groei van het bedrijfsresultaat van 1 tot 3 procent en uitkeringen aan de beide aandeelhouders van EUR 400-600 miljoen.

Groei door positionering en convergentie
Een van de meest opvallende elementen in het Q4-rapport was het grote aantal postpaid net additions van 50.600, overigens vrijwel gelijk aan de groei in Q3 (50.700). Drost benadrukt dat dit mede het gevolg is van de positionering van het aanbod, waarbij het uitdrukkelijk de ‘onderkant’ van de markt vermijdt.
Ten aanzien van de groei valt op dat er 14.000 kleinzakelijke klanten bijkwamen. Een negatieve impact was er van de FMC-voordelen (een deel van de korting wordt toegewezen aan Consumer Cable), van de verschuiving naar SIM-only (minder handsetverkopen in Consumer Mobile overige) en prijsdruk in zakelijk mobiel (Business Mobile diensten).
Als FMC een groeimotor is, dan ligt de vraag voor de hand: wanneer treedt hierin verzadiging op? Immers, 70 procent van de postpaidbasis van Vodafone heeft al breedband van Ziggo. Drost maakt zich hierover geen zorgen. Ten eerste betreft deze 70 procent het Vodafone-merk; een uitbreiding van de FMC-voordelen (5 euro per maand, dubbele mobiele data, een extra zenderpakket) naar het hollandsenieuwe-merk kan niet uitgesloten worden en zou meer ruimte voor groei geven. Daarnaast staat het aantal breedbandklanten met postpaid nog maar op 32 procent. En ten derde kan het aantal SIM’s per huishouden, nu 1,5, verder omhoog.

Uitkering 2019 stabiel, mogelijk verkoop masten
Een opvallende verklaring in het Q4-rapport betreft de eventuele verkoop van de ‘tower portfolio’. Desgevraagd kan Drost hierover nog niets melden omdat het initiatief zich in een zeer vroeg stadium bevindt (“We intend to explore …”). Ook over de timing van een eventuele deal kan niets gezegd worden. Overigens moet bedacht worden dat niet alle opstelpunten in eigendom zijn en dat sommige gedeeld worden met concurrenten.
Ritchy Drost benadrukt dat er geen financiële noodzaak is tot verkoop van de masten. VodafoneZiggo is een gezond bedrijf met een positieve cash flow. Ten aanzien van dat laatste is de uitkering aan de beide aandeelhouders voor 2019 begroot op EUR 400-600 miljoen. Dat is lager dan de EUR 701 miljoen van 2018, maar daarin zat een bijdrage uit vendor financing van 250 miljoen. Op een vergelijkbare basis is de uitkering dan ook naar verwachting stabiel.

Bron: telecompaper

Vodafone Italia, TIM bereikt deal voor gedeeld delen 5G, kan torens combineren in één eenheid!

Vodafone Italia en TIM (Telecom Italia) hebben een memorandum van overeenstemming ondertekend om de kosten van de uitrol van nieuwe 5G-infrastructuur in heel Italië te delen, waarmee recente rapporten worden bevestigd.

Onder de voorwaarden van het zogenaamde Active Sharing Project hebben de operatoren toegezegd om de technische en commerciële haalbaarheid te evalueren van het gezamenlijk inzetten van actieve 5G-apparatuur in het hele land en het delen van hun bestaande 4G-netwerken om 5G actief delen van netwerken te ondersteunen. Ze hebben ook beloofd om mee te werken aan de upgrade van hun respectieve glasvezeltransmissienetwerken voor mobiele backhaul en hun bestaande Passieve Sharing-overeenkomst, van ongeveer 10.000 locaties vandaag (ongeveer 45 procent van hun gecombineerde passieve torens), uit te breiden tot een landelijke overeenkomst.

Daarnaast zeiden TIM en Vodafone dat ze van plan zijn om hun 22.000 torens in Italië te combineren tot een enkele entiteit, waarbij mogelijk de toreninfrastructuur van Vodafone wordt samengevoegd met die van Infrastructure Wireless Italiane (Inwit), de torengroep die voor 60 procent eigendom is van Telecom Italia. Die potentiële combinatie zou “gestructureerd zijn op een manier die waarde toevoegt aan alle betrokken partijen” en zou, waar mogelijk, actieve netwerkapparatuur die momenteel wordt gehost op torens van derden, willen verplaatsen naar de infrastructuur van het nieuwe bedrijf.

De partners voegden daaraan toe dat het idee zou zijn om beide partijen met gelijke aandelen en bestuursrechten in Inwit te laten, om ervoor te zorgen dat er geen verplichting is om een ​​bod uit te brengen op de resterende aandelen van de torenunit. Ze zeiden dat het hele initiatief bedoeld is om gezonde concurrentie in de sector te bevorderen en een open omgeving voor 5G-ontwikkeling te faciliteren.

In het kader van de ondertekende exclusiviteitsovereenkomst, hebben TIM en Vodafone gezegd dat het doel is om in 2019 een of meer van de geplande initiatieven af ​​te ronden.

Bron: telecompaper

ACM in conceptadvies 5G: geen vierde mobiele speler nodig

Volgens telecomtoezichthouder ACM is het niet nodig om een vierde mobiele speler toe te laten op de Nederlandse markt. Dat blijkt uit een conceptadvies waarvoor een openbare consultatie gestart is. In het conceptadvies voor het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) beschrijft de ACM beschrijft welke maatregelen nodig zijn om de concurrentie in de mobiele markt te beschermen. Partijen hebben drie weken (tot en met 27 februari) de tijd om te reageren op het conceptadvies.
In het conceptadvies – afgelopen november aangekondigd – concludeert de ACM dat het aannemelijk is om te verwachten dat er de komende vijf jaar sprake blijft van voldoende concurrentie op de mobiele markt. Hoewel de toezichthouder in het algemeen de voorkeur geeft aan zo veel mogelijk concurrentie – dus meer spelers op de markt – is het niet noodzakelijk om binnen de te veilen frequenties ruimte te reserveren voor een nieuwe vierde partij.

Van vier naar drie door fusie
Er waren vier gegadigden voor mobiele frequenties, maar vorig jaar werd duidelijk dat T-Mobile Nederland en Tele2 Nederland wilden fuseren. Eind vorig jaar stelden ook regeringspartijen D66 en VVD het onnodig te vinden om ruimte voor een vierde speler te reserveren bij de multibandveiling. EZK gaf destijds aan geen speciale maatregelen te willen nemen voor nieuwkomers.
Eind 2019 of begin 2020 vindt de zogeheten multibandveiling plaats van mobiele frequenties in de 700-, 1400- en 2100 MHz-banden. De voor de uitrol van 5G belangrijke 3,5 GHz-band zal naar verwachting in 2021 geveild worden, nu de overheid besloten heeft om deze voor 5G belangrijke frequentie in heel Nederland toegankelijk te maken voor netwerkoperators. Tot nu toe maakte de aanwezigheid van een satellietgrondstation van de inlichtingendiensten in Burum het gebruik van 5G in Noord-Nederland onmogelijk. Dit station zal worden verplaatst, zo is onlangs besloten. EZK heeft de ACM gevraagd voor beide veilingen advies uit te brengen.

Cap van 50 procent
De ACM wil EZK ook adviseren om een maximum van 50 procent te stellen aan de totale ruimte aan frequenties die één afzonderlijke partij kan bezitten. Een zogenaamde spectrumcap voorkomt een te hoge concentratie van frequentieruimte bij één partij. Daarnaast beperkt het de mogelijkheid van een partij die aan de veiling deelneemt tot strategisch bieden om zo te voorkomen dat een concurrent spectrum verwerft.
Het voorgenomen advies is om zo’n maximum ook vast te stellen voor het bezit van lage frequenties. Die lage frequenties – zoals de 700 MHz-frequenties die voorheen voor tv-signalen gebruikt werden – zijn volgens ACM nodig om op een kostenefficiënte manier landelijke dekking van het mobiele netwerk te realiseren.

Nieuwe situatie, nieuw advies
In oktober 2017 heeft de ACM al een eerdere versie van het conceptadvies geconsulteerd. Door de fusie van T-Mobile en Tele2 – in november vorig jaar goedgekeurd door de Europese Commissie – is echter een nieuwe situatie ontstaan, die leidt tot een wijziging van het conceptadvies. Het gewijzigde advies wordt nu ter consultatie aangeboden. De reacties worden meegenomen bij de vaststelling van het definitieve advies, dat in maart aan het Ministerie van EZK zal worden aangeboden.

Bron: telecompaper

5G beschikbaar bij 25 operators in 2019 en 51 in 2020

Deloitte voorspelt in haar jaarlijkse Technology, Media and Telecommunications rapport voor 2019 dat aan het eind van dit jaar 25 operators in de wereld een actief 5G-netwerk zullen hebben. In 2020 komen er volgens Deloitte nog eens 26 operators bij. Volgens Deloitte deden 72 operators testen met 5G in 2018.

Sinds begin dit jaar introduceren smartphone fabrikanten ook de eerste smartphones met 5G-ondersteuning. De eerste smartphones met 5G-ondersteuning verschijnen vanaf het tweede kwartaal op de markt. Deloitte verwacht dat dit jaar 20 smartphone-merken met 5G-smartphones zullen gaan komen.

De uitrol van 5G-netwerken in de Benelux laat nog op zich wachten. In zowel Nederland als België zal de veiling van frequenties voor 5G-netwerken vermoedelijk pas in 2020 plaatsvinden. België was van plan de frequenties voor het eind van dit jaar te veilen, maar dat heeft flinke vertraging opgelopen.

Bron: Deloitte

Brussel waarschuwt voor vertraging 5G-ontwikkeling in Nederland

Nederland komt EU-afspraken over het snellere mobiele netwerk 5G niet na. Daardoor dreigt vertraging voor de ontwikkeling van 5G in Nederland en buurlanden.
De Europese Commissie brengt het Nederlandse kabinet daarvan in een aanmaningsbrief op de hoogte. De brief is een eerste stap in een juridische procedure die kan eindigen bij het Hof van Justitie van de EU.
Brussel wijst erop dat de lidstaten tot eind juni de tijd hadden “het verplichte stappenplan vast te stellen en openbaar te maken om het gebruik van de 700 MHz-frequentieband voor mobiele breedband uiterlijk 30 juni 2020 toe te staan.”

De veiling van 5G-frequenties staat voor 2019 op de agenda van het ministerie van Economische Zaken. De laatste grote veiling van frequenties voor draadloze communicatie was in 2012.
Het ministerie laat in een reactie weten op Brussel te moeten wachten. “Voor de precieze planning en inrichting van de veiling zijn we afhankelijk van de Europese Commissie, die een besluit moet nemen over de voorgenomen fusie van T-Mobile en Tele2.”

‘Niet genoeg concurrentie’
De Europese Commissie maakte in september bezwaar tegen de overname van Tele2 door T-Mobile in Nederland. Volgens de toezichthouder blijft er mogelijk niet genoeg concurrentie over als het aantal mobiele netwerken door de fusie van vier naar drie daalt.
T-Mobile en Tele2 zijn het er niet mee eens. Volgens de bedrijven is de fusie belangrijk om de dure investeringen in een 5G-netwerk te kunnen dragen.
In 2019 verschijnen de eerste telefoons op de markt die overweg kunnen met de snellere 5G-verbinding, die 4G opvolgt. Onder meer Huawei, OnePlus en Samsung werken aan 5G-toestellen. In Nederland worden de eerste 5G-netwerken in enkele steden al getest.

Bron: nu.nl

Alticom wordt binnenkort Cellnex: alvast een tipje van de sluier

Sinds vorig jaar maakt Alticom onderdeel uit van Cellnex Telecom.

Met ruim 28.000 masten, verspreid over 6 landen, is Cellnex de grootste onafhankelijke partij op het gebied van kritische, draadloze communicatie.
Met de huidige digitale transformatie wordt het steeds crucialer om data veilig en snel te transporteren, op te slaan, te verwerken en te ontsluiten (het zgn. ‘data-ecosysteem’). Door het portfolio van Cellnex toe te voegen aan onze bestaande dienstverlening, kunnen wij organisaties nog beter helpen de continuïteit van hun bedrijfsvoering te waarborgen.
Ook kunnen wij faciliteren in (toekomstige) oplossingen voor IoT, Smart Cities en 5G. Niet alleen met onze 24 mediatorens, maar ook met meer dan 750 antenne locaties die Cellnex in Nederland heeft.
De sterke internationale naam en de positieve merkwaarden zijn voor ons ook de voornaamste aanleiding geweest om te besluiten de familienaam Cellnex te gaan gebruiken. De komende periode zult u steeds vaker de Cellnex ’look&feel’ tegenkomen. Per januari 2019 zullen we dan volledig over zijn naar de Cellnex-naam.

Bron: alticom.nl

EZK: geen verplichting voor extra accu’s bij mobiele sites

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft het onderzoek afgerond naar de noodstroomvoorzieningen op mobiele sites. Aanleiding voor het onderzoek was dat 1-1-2 slecht bereikbaar was tijdens de stroomstoringen in Diemen in 2015 en vooral die in Amsterdam op 17 januari 2017. De verplichtingen voor mobiele operators worden niet aangescherpt.
Bij de storing in Amsterdam viel op 360.000 adressen de stroom uit. De meldkamer van 1-1-2 raakte overbelast, doordat het aantal telefonische oproepen drie keer groter was dan op een normale dag. De overheid heeft dit falen in de keten al in 2017 uitgezocht en maatregelen genomen.

Onderzoek naar rol mobiele netwerken
Eerder dit jaar heeft EZK aan de Tweede Kamer toegezegd om ook nog te kijken naar de rol van de mobiele operators bij calamiteiten. Het Agentschap Telecom heeft geconstateerd dat de vaste telefoonlijn – tegenwoordig bijna altijd VoIP via een internetmodem – uitvalt bij stroomonderbrekingen. Mobiele telefoons hebben echter een accu, mobiele sites ook. Mobiele telefoons kunnen vaak ook verbinding maken met een mast die wat verder uit de buurt staat, of in het geval van 1-1-2 met een mast van een andere operator.
Bij zeldzame, omvangrijke en langdurige stroomstoringen, zoals in Diemen in 2015, is gebleken dat er dermate veel masten uitvallen dat 1-1-2 via mobiel niet meer bereikbaar is. Het gaat dan bijvoorbeeld om situaties waarbij de stroomuitval zo omvangrijk is dat naastgelegen basisstations de 1-1-2-oproep niet kunnen overnemen omdat deze ook spanningsloos zijn.
Investeringen te hoog
Om 1-1-2 langer dan twee uur bereikbaar te houden, zouden daarom aanpassingen nodig zijn bij de mobiele operators. Onderzoeksbureau SEO heeft samen met de mobiele operators in kaart gebracht welke maatregelen er mogelijk zijn en wat die zouden kosten. Volgens deze kostenbatenanalyse zijn er forse investeringen nodig om de aankiesbaarheid van 1-1-2 langer dan twee uur te waarborgen bij grote stroomonderbrekingen.
De meeste sites hebben al een accu die ontworpen is om de site twee uur in de lucht te houden. Om die tijd te verlengen naar 4 uur, is volgens SEO een investering nodig van EUR 163 miljoen eenmalig en nog EUR 3 miljoen per jaar. De maatschappelijke baten van een beter bereikbaar alarmnummer zijn lager: tussen de EUR 2,2 en EUR 3,6 miljoen per jaar. Het break-even punt van de investeringen wordt niet eerder bereikt dan in het jaar 2100, merkt SEO op.
SEO rekent voor dat de benodigde investeringen niet opwegen tegen de baten die dit oplevert voor de samenleving, mede gezien het zeer sporadisch voorkomen van dit soort omvangrijke stroomstoringen.
In de Telecommunicatiewet is al vastgelegd dat 1-1-2 bereikbaar moet blijven. De overheid wil dat mobiele sites minimaal twee uur blijven draaien na een stroomonderbreking. Dit als verduidelijking van de bepalingen in artikel 7.7 lid 3 en hoofdstuk 11a van de Telecomwet die voorschrijven dat noodzakelijke voorzieningen moeten worden getroffen om te zorgen dat ononderbroken toegang tot alarmnummers gewaarborgd is. Het Agentschap Telecom houdt hierop toezicht.

Probleem met diefstal van accu’s
EZK meldt verder dat operators een groeiend probleem hebben dat de UPS-voorzieningen worden gestolen uit mobiele sites. SEO heeft een inventarisatie gemaakt van de kosten aan de kant van de operators. Telecomoperators schatten dat jaarlijks vijf procent van het totaal aantal geïnstalleerde accu’s wordt gestolen. Op dit moment worden gestolen accu’s vaak pas vervangen wanneer er een reguliere onderhoudsbeurt gepland staat.
Gestolen accu’s meteen vervangen is 6 tot 8 ton per jaar duurder en kan er ook toe leiden dat dieven eerder terugkomen om de nieuwe accu’s te stelen. De kosten zouden dus ook hoger kunnen uitvallen, aangezien de diefstallen onbestraft blijven; de politie maakt er geen werk van.
EZK zal onderzoeken hoe groot het probleem is van gestolen accu’s en bezien met het ministerie van Justitie en Veiligheid of de bestaande diefstal van de accu’s op de telecomsites kan worden teruggedrongen.

bron: telecompaper.com

‘Met 5G fors meer antenne-opstelplaatsen nodig’

Het antenneconvenant, waar afspraken instaan over plaatsen van vergunningsvrije antennes voor dekking van mobiele netwerken, verloopt eind 2019. Gemeenten moeten volgens VNG hun belangen bij het opstellen van dit convenant verdedigen omdat er straks fors meer antenne-opstelpunten nodig zijn vanwege 5G.

Ruimtelijke inpassing versus goede dekking

VNG hoopt dat gemeenten meedenken over hun eigen belangen in het nieuwe convenant, zo meldt de organisatie op de eigen website. In het nieuwe convenant wordt ook de komst van het 5G netwerk meegenomen, waarmee de snelheden van het mobiele netwerk drastisch omhoog zullen gaan. Een goede dekking bij dit netwerk vergt echter veel meer opstelpunten voor antennes in iedere gemeente dan momenteel het geval is. Het is daarom volgens VNG van belang dat er wordt nagedacht over ruimtelijke inpassing van de antennes. De afweging voor gemeenten bij het invullen van het convenant bestaat uit een goede dekking voor iedereen versus ruimtelijke inpassing.

Klankbordgroep

VNG heeft voor gemeenten een klankbordgroep opgericht en nodigt ze uit om hieraan deel te nemen. Het overleg van deze groep vindt voornamelijk via het online forum ROMnetwerk plaats. Een eerste versie van het convenant moet voor de zomer van 2019 afgerond zijn.

binnenlandsbestuur.nl

VNG wil inbreng gemeenten voor nieuwe antenneconvenant

Het antenneconvenant 2010 verloopt eind 2019. Hierin staan afspraken hoe de overheid en de telecomsector in de praktijk invulling geven aan de zorgvuldige plaatsing van vergunningsvrije antennes voor dekking van mobiele netwerken. Denkt u mee over de gemeentelijke belangen in het nieuwe convenant?

Nieuw convenant
Met het aanstaande antenneconvenant wordt ook de komst van het 5G netwerk meegenomen. Met deze nieuwe generatie mobiele techniek gaan de snelheden van het mobiele netwerk drastisch omhoog. Om dit te bewerkstelligen zijn vele malen meer antenne opstelpunten in iedere gemeente nodig. Gemeenten zullen mogelijk meer dan nu belangen moeten gaan afwegen, zoals goede dekking voor iedereen versus ruimtelijke inpassing. Mede daarom kan voor uw gemeente het belang groot zijn om betrokken te zijn bij de totstandkoming van het nieuwe antenneconvenant.

Klankbordgroep
Om het gemeentelijk belang goed in het nieuwe convenant te borgen, richt de VNG een gemeentelijke klankbordgroep op en nodigt u als gemeente uit om hier aan deel te nemen. Het werk van de gemeentelijke klankbordgroep vindt vooral via het ROMnetwerk (online forum) plaats. De tijdsbesteding is ongeveer enkele uren per maand en het streven is om vóór de zomer van 2019 een eerste versie van het convenant klaar te hebben. De klankbordgroep levert input aan de VNG delegatie bij het overleg met het Rijk en de telecomsector.

Bron: telecompaper