Tag archief: uitbreiding

EU: nieuwe bedreigingen voor 5G-netwerken snel aanpakken

De uitrol van 5G-netwerken zorgt voor nieuwe bedreigingen en kwetsbaarheden waarvoor tijdig maatregelen genomen moeten worden. De toenemende afhankelijkheid van mobiele operators van een beperkt aantal netwerkleveranciers kan de risico’s van cyberaanvallen, al dan niet gesteund door staten, doen toenemen. Dat zijn de belangrijkste conclusies van een rapport van de EU-lidstaten, de Europese Commissie en het Europees Agentschap voor cyberveiligheid (ENISA).

De gecoördineerde EU-risicobeoordeling over cyberveiligheid in 5G-netwerken is volgens de EU een belangrijke stap in de uitvoering van een aanbeveling van de Commissie die in maart 2019 is aangenomen. De EC stelde toen maatregelen voor om een hoog niveau van cyberbeveiliging van 5G-netwerken in de EU te waarborgen. Daarop hebben EU-lidstaten een eigen risicobeoordeling gemaakt die mede als basis voor het rapport is gebruikt.
Dit gebeurde mede naar aanleiding van alle commotie die is ontstaan over de veiligheid van netwerken van Chinese leveranciers zoals Huawei en ZTE, met name aangewakkerd door de VS. Overigens worden er geen namen van netwerkleveranciers of landen genoemd, maar in het recente verleden is met name op China, Rusland en Noord-Korea gewezen als statelijke actoren die kwaadwillende hackerscollectieven ondersteunen of zelfs aansturen.

In Nederland worden vooralsnog geen maatregelen getroffen om met name Huawei te weren, ondanks zorgen hierover bij de Tweede Kamer. Wel heeft KPN besloten om de netwerkleverancier bij de aanleg van een 5G-netwerk alleen randapparatuur te laten leveren, niet de kern van het netwerk. Dit geldt ook voor landen als het Verenigd Koninkrijk, waar de overheid dit heeft besloten. Eerder dit jaar was er nog ophef over potentiële spionage met behulp van Huawei-apparatuur via de klantsystemen van operators zoals KPN.

Solide risico-aanpak, preventie
Het belang van een solide risico-aanpak en preventieve maatregelen ter bescherming van 5G-netwerken zijn volgens het rapport een must. Deze netwerken vormen de toekomstige ruggengraat van steeds meer gedigitaliseerde economieën en samenlevingen. Miljarden verbonden objecten en systemen zijn betrokken, ook in kritieke sectoren zoals energie, transport, bankwezen en gezondheid, evenals industriële controlesystemen die gevoelige informatie bevatten en veiligheidssystemen ondersteunen.
Het waarborgen van de veiligheid en veerkracht van 5G-netwerken op EU- en nationaal niveau is daarom van essentieel belang, aldus de opstellers van het rapport. De inhoud is gebaseerd op de resultaten van de nationale cyberveiligheidsbeoordelingen door alle EU-lidstaten. Het identificeert de belangrijkste bedreigingen en bedreigingsactoren (zoals hackerscollectieven, al dan niet door staten gesteund), de meest gevoelige activa, de belangrijkste kwetsbaarheden (inclusief technische en andere soorten kwetsbaarheden) en een aantal strategische risico’s.

Aantal belangrijke veiligheidsuitdagingen
Het rapport identificeert een aantal belangrijke beveiligingsuitdagingen in 5G-netwerken, vergeleken met de situatie in bestaande (4G)-netwerken. Deze beveiligingsuitdagingen komen vooral voort uit:
Belangrijke innovaties in de 5G-technologie (die ook een aantal specifieke beveiligingsverbeteringen opleveren), met name het belangrijke deel van software (SDN) en het brede scala aan diensten en toepassingen die mogelijk worden door 5G;
De rol van leveranciers bij het bouwen en exploiteren van 5G-netwerken en de mate van afhankelijkheid van individuele leveranciers.
Als veiligheidsrisico’s worden genoemd:
Een verhoogde blootstelling aan aanvallen en meer potentiële toegangspunten voor aanvallers: met 5G-netwerken die steeds meer software-gebaseerd zijn, worden risico’s van grote beveiligingsfouten, (zoals risico’s die voortvloeien uit slechte softwareontwikkelingsprocessen bij leveranciers), steeds belangrijker. Ze kunnen het voor bedreigingsactoren (zoals hackers) ook makkelijker maken om zelf achterdeuren in producten te bouwen en ze moeilijker te vinden maken.
Vanwege nieuwe kenmerken van de 5G-netwerkarchitectuur en nieuwe functionaliteiten worden bepaalde netwerkapparatuur of -functies gevoeliger, zoals basisstations of belangrijke technische beheerfuncties van de netwerken.
Een verhoogde blootstelling aan risico’s in verband met de afhankelijkheid van mobiele operators van een beperkt aantal netwerkleveranciers. Dit zal ook leiden tot een groter aantal aanvalspaden die kunnen worden uitgebuit door bedreigingsactoren en de potentiële ernst van de impact van dergelijke aanvallen vergroten. Van de verschillende potentiële actoren worden niet-EU-staten of door de staat gesteunde hackergroepen beschouwd als de ernstigste en meest waarschijnlijke doelgroepen van 5G-netwerken.
In deze context van verhoogde blootstelling aan door leveranciers gefaciliteerde aanvallen, zal het risicoprofiel van individuele leveranciers bijzonder belangrijk worden, inclusief de kans dat de leverancier wordt beïnvloed door een niet-EU-land.
Verhoogde risico’s door grote afhankelijkheden van leveranciers: een grote afhankelijkheid van één enkele leverancier verhoogt blootstelling aan de mogelijke onderbreking van levering van benodigde netwerkcomponenten – zoals door productieproblemen – en de gevolgen daarvan. Het verergert ook de potentiële impact van zwaktes of kwetsbaarheden in software, en van hun mogelijke uitbuiting door bedreigingsactoren, met name wanneer de afhankelijkheid betrekking heeft op een leverancier met een hoog risico.
Bedreigingen voor de beschikbaarheid en integriteit van netwerken zullen grote beveiligingsproblemen worden: naast vertrouwelijkheids- en privacy-bedreigingen worden 5G-netwerken naar verwachting de ruggengraat van vele kritieke IT-toepassingen, maar de integriteit en beschikbaarheid van die netwerken zullen grote nationale beveiligingsproblemen worden en een grote veiligheidsuitdaging vanuit EU-perspectief.

Nieuwe beoordeling beveiligingskader mobiele sector
Samen vormen deze uitdagingen een nieuw veiligheidsparadigma, waardoor het noodzakelijk is het huidige beleids- en beveiligingskader voor de mobiele sector en het omringende ecosysteem opnieuw te beoordelen. Het is volgens het rapport essentieel voor EU-lidstaten om de nodige mitigerende maatregelen te nemen.
Om het rapport van de lidstaten aan te vullen, is het European Agency for Cybersecurity (ENISA) bezig met het verder in kaart brengen van het dreigingslandschap met betrekking tot 5G-netwerken, waarin bepaalde technische aspecten die in het rapport worden behandeld, nader worden bekeken.
Tegen 31 december 2019 moet de samenwerkingsgroep overeenstemming bereiken over een reeks instrumenten met mitigerende maatregelen om de geïdentificeerde cyberveiligheidsrisico’s op nationaal en EU- niveau aan te pakken.
Tegen 1 oktober 2020 moeten de lidstaten – met de Commissie – de effecten van de aanbeveling beoordelen om te bepalen of verdere actie nodig is. Bij deze beoordeling moet rekening worden gehouden met de resultaten van de gecoördineerde Europese risicobeoordeling en met de effectiviteit van de maatregelen.

Bron: telecompaper

‘5G-antennes verrommelen straatbeeld’ Gemeenten keren zich tegen verplichting straatmeubilair open te stellen voor 5G-infrastructuur.

Zeker tien gemeenten hebben bezwaar aangetekend tegen de voorgestelde aanpassing van de telecomwet waarin telecomaanbieders toegang moeten krijgen tot straatlantaarns, stoplichten en gemeentegebouwen om hun 5G-antennes in te verwerken.

De gemeenten vrezen een verrommeling van het straatbeeld en protesten van burgers als gevolg van de veronderstelde toename van gezondheidsrisico’s. Dat blijkt uit een inventarisatie die het Financieele Dagblad (fd.nl) heeft gemaakt naar aanleiding van een consultatieronde.

Naast de genoemde bezwaren zien de gemeenten ook problemen met het beheer van de gemeentelijke infrastructuur. Wat gebeurt er als er een bushokje moet worden verplaatst waarop een 5G-antenne is geplaatst? Een toename van de administratieve lasten en dus extra kosten.

Weinig behoefte aan bushokjes
De telecomaanbieders denken dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. De forse uitbreiding van het aantal antennes is alleen noodzakelijk wanneer op grote schaal van de hoogste frequentie (26 GHz) gebruikt gemaakt wordt. Dat zijn ze niet van plan. Alleen op heel drukke punten en bijvoorbeeld bij evenementen is de inzet van de extra capaciteit die 26 GHz biedt, van belang. Voor de overige 5G-toepassingen komen frequenties beschikbaar die in veel gevallen met antennes op de bestaande opstelpunten kunnen worden gebruikt.

Het gebruik van straatmeubilair is ook niet aantrekkelijk voor de telecomaanbieders, zo is gebleken uit praktijkproeven. De projectleider 5G van Vodafone zegt in het FD eens dagen gezocht te hebben naar een ‘small cell’-antenne die was geplaatst in een lantaarnpaal. De paal was omver gereden. De voorkeur gaat uit naar opstelpunten waarvan de infrastructuur in eigen beheer is.

Bron: agconnect.nl

Mobiele operators terughoudend met 5G-samenwerking

Nederlandse mobiele operators zijn terughoudend waar het gaat om samenwerking bij de uitrol van 5G-netwerken.

Dat geven diverse woordvoerders aan in reactie op vragen van het Financieele Dagblad. Enkele telecomanalisten geven aan dat het logisch zou zijn om in navolging van enkele buitenlandse operators ook in Nederland te komen tot meer samenwerking om de zeer hoge investeringskosten voor 5G-netwerken te beperken.

Het FD schrijft over miljarden verslindende projecten voor 5G die operators ertoe zouden brengen om vergaander samen te werken bij de uitrol van de nieuwe technologie. Volgens brancheorganisatie GSMA gaat dit in Europa alleen al tussen de EUR 300 en 500 miljard kosten.
Daarbij gaat het zowel om de licentiekosten voor mobiele frequenties – zo is er in Italië bijna EUR 7 miljard betaald voor licenties – als de investeringen in infrastructuur en actieve apparatuur. Het beperktere bereik van vooral de hogere voor 5G bestemde frequentiebanden (zoals 3,5 GHz) zou betekenen dat er veel meer antennemasten en basisstations nodig zijn om eenzelfde bereik en dekking te realiseren als bij 4G.
Onlangs tekenden Vodafone Italia en Telecom italia (TIM) dan ook een memorandum van overeenstemming om de kosten van de uitrol van nieuwe 5G-infrastructuur in heel Italië te delen. Daarbij gaat om om het delen van zowel de passieve infrastructuur zoals antennemasten, als de actieve netwerkapparatuur. Vodafone zou open staan voor meer van dergelijke overeenkomsten, zo citeert het FD Vodafone-CEO Nick Read. ook Andere operators in landen zoals Rusland en Nieuw-Zeeland zouden signalen afgeven dat ze bereid zijn tot dergelijke deals om kosten te beperken.

Geen animo in Nederland
Hoewel Nederlandse operators af en toe al samenwerken bij het aanleggen van een mobiel netwerk – zoals op Schiphol, op Amsterdam en Utrecht CS, de Amsterdam ArenA en in tunnels bij Maastricht en Delft – lijkt er geen animo voor vergaande samenwerking voor 5G-netwerken.
Een woordvoerder van KPN noemt dat een goede oplossing voor plekken waar het netwerk extreme pieken van dataverkeer moet kunnen opvangen, of waar de ruimte beperkt is – zoals stations, stadions of tunnels. Verder wil KPN vasthouden aan een eigen 5G-netwerk. “Een hoogwaardig netwerk is de basis van ons bedrijf en een belangrijke voorwaarde voor klanten om te kiezen voor KPN.”
T-Mobile, dat op korte termijn gaat fuseren met Tele2 Nederland – reageert vergelijkbaar. “Onze concurrenten hebben behalve een mobiel ook een vast netwerk. Wij moeten het in de concurrentiestrijd vooral hebben van ons eigen mobiele netwerk. In de buitengebieden, waar weinig gebruikers zijn, vindt T-Mobile samenwerking overigens wel een optie. “Dat zou je dan samen met de overheid moeten organiseren.”
VodafoneZiggo laat weten dat het meer netwerkdelen momenteel niet aan de orde vindt.

Analisten bepleiten samenwerking
Diverse analisten kijken hier anders tegenaan. “Ik denk dat het onhoudbaar is om weer drie netwerken naast elkaar te bouwen”, meent Remko de Bruijn (A.T. Kearney). “Financieel gezien moeten de telecombedrijven bijna wel meer gaan samenwerken.” Bovendien is dit volgens De Bruijn ook een maatschappelijke kwestie. alle antennes vervuilen het straatbeeld nu al en met 5G zal dit aantal nog sterk toenemen. “De operators zullen zich ook meer onderscheiden op de diensten die ze zullen bieden over een 5G-netwerk.”
Frank Dekker (pensioenfonds APG) wijst erop dat andere grote infrastructuren zoals vliegvelden of treinsporen ook niet meermaals worden aangelegd. “Je gaat ook geen drie snelwegen op elkaar leggen. Echt efficiënt en logisch is het allemaal niet.”

Bron: telecompaper

Aantal antenne-installaties op 31 maart 2018

Er staan nu 45.224 antenne-installaties in Nederland. Een toename van 59 antenne-installaties in de maand maart 2018.

Overzicht soort en aantal antenne-installaties
GSM 1800: 4.882
GSM 900: 8.931
LTE: 16.805
UMTS: 14.606
Totaal: 45.224

GSM 1800 is gelijk gebleven. GSM 900, LTE en UMTS zijn gestegen met 13, 41 en 5 antenne-installaties.

Bron: antennebureau

Aantal antenne-installaties in Nederland op 30 september 2016

Iedere maand publiceert het Antennebureau een totaaloverzicht van alle gsm-, UMTS- en LTE-antenne-installaties in Nederland.

Overzicht aantal GSM-, UMTS- en LTE-antennes op 30 september 2016

GSM 1800   4.724
GSM 900   8.580
LTE 15.140
UMTS 14.103
Totaal 42.547

242 antenne-installaties erbij!

Ten opzichte van de maand augustus is het aantal antenne-installaties met 242 toegenomen. GSM 1800 laat een daling zien van 9 antennes. GSM 900, LTE en UMTS zijn gestegen met 59, 142 en 50 antenne-installaties.

Bron: antennebureau

UMTS nieuws T-Mobile KPN

T-Mobile gebruikt Orange UMTS-licentie, KPN werkt aan CDMA450-netwerk

T-Mobile maakt volgens het Agentschap Telecom voldoende gebruik van de UMTS-licentie die ze dankzij de overname van Orange sinds 2007 in bezit hebben. Dit jaar en vorig jaar kreeg T-Mobile dwangsommen opgelegd omdat de UMTS-licentie onvoldoende werd benut. Uit metingen van het Agentschap Telecom blijkt nu, dat de provider toch voldoende gebruik maakt van de licenties die ze in bezit hebben. Daarmee is de zaak volgens T-Mobile afgehandeld. T-Mobile is de afgelopen maanden bezig geweest met de uitbreiding van het 3G-netwerk.

Dat was nodig om aan de groeiende vraag naar dataverkeer te voldoen. Niet alleen de iPhone, maar ook de iPad en laptops vragen steeds meer capaciteit. Op de website van Agentschap Telecom is nu te lezen dat T-Mobile aan de uitrolverplichting van UMTS voldoet waarmee ook voor de overheidsorganisatie het probleem is opgelost.

T-Mobile moet voor beide vergunningen (die van het bedrijf zelf en die voormalige frequentie van Orange) voldoen aan de voorwaarden die bij de UMTS-veiling in 2000 zijn gesteld. Ook Vodafone, Telfort en KPN hebben een UMTS-vergunning.

Concurrent KPN is met een heel andere uitrol bezig: ze willen een landelijk cdma450-netwerk uitrollen. Dit functioneert op de frequentieband 450 MHz en werd oorspronkelijk gebruikt voor analoge mobiele telefonie via het ATF2-netwerk. Door de overname van Nozema kreeg KPN de licentie voor de 450 MHz-band in handen. Nadat er enige tijd niets gebeurde met de frequentie is KPN nu begonnen met het plaatsen van CDMA450-basisstations die een bereik hebben van bijna 50 kilometer. Ook zijn hoge downloadsnelheden van zo’n 3,1 Mbps mogelijk. Consumenten lijken er niet direct van te kunnen profiteren, want KPN is van plan om de techniek onder andere te gaan gebruiken om slimme energiemeters uit te lezen. Ook voor machine-to-machine-toepassingen (M2M) is de frequentie te gebruiken, zoals het zonder menselijke tussenkomst uitlezen van parkeermeters en drankautomaten, aansturen van verkeerslichten en bewakingscamera’s. Het zou natuurlijk mooi zijn als medewerkers dat straks vanaf hun iPhone kunnen regelen, maar die kans is niet zo groot: een CDMA-versie van de iPhone is er (nog) niet, maar Apple zou er wel mee bezig zijn.

T-Mobile moest extra antennes alleen activeren

T-Mobile moest extra antennes alleen activeren

Telecomaanbieder T-Mobile kon het capaciteitsprobleem op het 3G-netwerk binnen drie weken oplossen doordat veel extra antennes al waren geplaatst. Ze hoefden alleen te worden geactiveerd, vertelt voorlichter Henny van der Heiden. ‘We waren al bezig met de uitbreiding van het netwerk.’ Waar de technische dienst de nieuw geplaatste antennes eerst alleen ’s nachts activeerde, doen de medewerkers dat nu ook overdag. ‘Ze werken continu.’

De aanbieder had de extra antennes uit economische overwegingen niet eerder geactiveerd. ‘Het is een forse investering om de techneuten 24 uur per dag te laten werken’, zegt Van der Heiden. ‘Maar als de klantenbeleving slecht is, kun je niet anders.’

Het resultaat is dat de ‘filevorming’ op het 3G-netwerk, waardoor abonnees vaak niet snel konden internetten via hun smartphone, in amper drie weken grotendeels is verholpen.

Klachten
‘We krijgen hierover nu aanzienlijk minder klachten dan voorheen. Nieuwe klachten krijgen bovendien een hoge prioriteit. Dan wordt met spoed onderzocht of het probleem ligt aan de netwerkdekking, aan de netwerkcapaciteit of aan het gebruikte toestel.’ De voorlichter vertelt dat het namelijk toch vaak aan het toestel ligt. Zo blijkt T-Mobile bij gebruikers van Blackberry-toestellen regelmatig nieuwe software te moeten installeren, waarna de problemen zijn verholpen.

De afgelopen maanden ondervonden veel abonnees van T-Mobile problemen bij het snel internetten via hun smartphone.

Volgens Van der Heiden deden de problemen zich voornamelijk voor in Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en Hilversum. Enkele duizenden abonnees vulden een klachtenformulier in om in aanmerking te komen voor een compensatieregeling. Zij ontvangen voor eind juni een reactie van de telecomaanbieder.

iPhone
Vooral de iPhone, die in Nederland enkel via T-Mobile in combinatie met een abonnement wordt verkocht, blijkt de boosdoener van de capaciteitsproblemen. Bezitters van zo’n smartphone maken tot veertig maal meer gebruik van mobiel internet dan mensen met een normale mobiele telefoon.

Het mobiele dataverkeer op het netwerk van T-Mobile Nederland verachtvoudigde in 2008 ten opzichte van 2007. In het voorjaar van 2009 kreeg de netwerkbeheerder maandelijks zo’n 67 terabyte aan data te verstouwen. In januari 2008 was dat nog slechts 2,5 terabyte.

Bron: Computable.nl

Zes vragen over Antenne-installaties

Nog steeds balanceren corporaties op de lijn tussen maatschappelijk en financieel rendement als het gaat om de plaatsing en uitbreiding van telecominstallaties op haar complexen. Hoe hier mee om te gaan? Een aantal praktische vragen die kunnen helpen bij het formuleren van eenduidig beleid.

1. Zijn er gezondheidsrisico’s voor huurders?
Een antenne-installatie wordt meestal op het dak van een woongebouw geplaatst waar huurders niet dichtbij kunnen komen. Bovendien hanteert de overheid blootstellingslimieten voor de veldsterkte van antenne-installaties. Uit veldsterktemetingen, uitgevoerd door de overheid, blijkt dat op publiek toegankelijke plaatsen én in woningen de veldsterkte ver beneden de gestelde limieten blijven. Een antenne-installatie zendt horizontaal, waardoor de radiogolven van het dak af zenden en niet in het dak.

2. Is een corporatie verplicht mee te werken aan plaatsing of uitbreiding van een installatie?
Nee. Voor de plaatsing van een nieuwe installatie is een gebouweigenaar niet verplicht om mee te werken. Als een operator een bestaande installatie wil uitbreiden is, afhankelijk van de reeds gemaakte contractafspraken, toestemming nodig van de gebouweigenaar.

3. Hebben huurders invloed op de komst van een antenne-installatie?
Ja. Om een antenne-installatie (GSM, UMTS, WIMAX) te mogen plaatsen op een gebouw met huurwoningen, moet de operator een instemmingsprocedure volgen, waarbij elk huisadres een stemmingsformulier ontvangt en kan invullen. Als een meerderheid tegen stemt, mag de antenne-installatie niet worden geplaatst. Let op: dit betreft uitsluitend nieuwe antenne-installaties en bij uitbreidingen van bestaande installaties waarbij een uitbreiding buiten de bestaande structuren door de operator gewenst is.

4. Wat is een marktconforme vergoeding?
Er worden zeer wisselende bedragen en contractvormen aangeboden door de diverse operators. De hoogte van de vergoedingen hangt onder andere af van het type installatie, de strategische ligging van het gebouw, de inhoud van het contract en de marktontwikkelingen. Het kan zinvol zijn om bij de contractonderhandelingen de hulp in te schakelen van een deskundige externe partij die uw belangen behartigt om te komen tot een maximaal financieel rendement en die tevens toeziet op de naleving van de contractuele bepalingen.

5. Kan ik mijn afgesloten contracten opzeggen en de installaties laten verwijderen?
Ook hier geldt dat de inhoud van de contracten bepalend is welke mogelijkheden u heeft als gebouweigenaar om de contracten op te zeggen. Uit de praktijk is, bij controle van antenne-opstelpunten op daken, gebleken dat de contractueel overeengekomen situatie dusdanig afwijkt van de feitelijke situatie op het dak, dat daarin een opzeggingsgrond gevonden wordt om de overeenkomst op te zeggen. Als gevolg van een marktontwikkeling zeggen ook veel operatoren het contract op. Het is hierbij van belang dat een goede controle plaatsvindt op de afwikkeling van de opzegging en ontmanteling van het antenne-opstelpunt om niet achteraf met kosten en/of schade te blijven zitten.

6. Hoe zit het met opbrengsten en kosten?
De huuropbrengsten van antenne-installaties worden veelvuldig opgenomen in de exploitatiebegroting van de corporatie zonder dat hier een reservering tegenover staat. Regelmatig worden corporaties geconfronteerd met onvoorziene kosten die verband houden met werkzaamheden bij een dakrenovatie waarbij de antenne-installatie, al dan niet tijdelijk, verplaatst dient te worden. Hiermee verdampen de huurinkomsten uit de antenne-installatie en kunnen geen extra investeringen worden gedaan in bijvoorbeeld gewenste leefbaarheidprojecten.

Bron: aedes

Nederlandse operators afwachtend over femtoceltechnologie

Nederlandse operators afwachtend over femtoceltechnologie

In 2012 gebruikt ongeveer een miljoen West-Europese bedrijven femtocellen, verwachten marktanalisten van het bureau Frost & Sullivan. Femtocellen zijn kleine zend- en ontvangststations waarmee het bereik van mobiele telefoons binnen gebouwen verbetert en gebruikers lokaal gratis kunnen bellen. De drie grootste Nederlandse aanbieders van mobiele telefonie lopen echter nog niet warm voor femtoceltechnologie in Nederland.

De reden voor de afwachtende houding van de Nederlandse operators heeft onder andere te maken met de druk die femtoceltechnologie op het frequentiespectrum legt. Desondanks verwacht het onderzoeksbureau dat de omzet in de Europese markt voor de apparaten in twee jaar tijd bijna vernegenvoudigt.

Ontwikkelingen
Femtoceltechnologie staat nog in de kinderschoenen. Enkele telecomaanbiederers die Europees opereren, zoals Vodafone en O2, doen er in laboratoriumopstelling onderzoek naar. De eerste commerciële inzet van femtostations vindt volgens de analysten plaats in het eerste half jaar van 2010. Voor die tijd zullen de stations beschikbaar worden gesteld aan kleine groepen proefgebruikers.

Standaarden
Het uiteindelijke succes van de nieuwe technologie is grotendeels afhankelijk van de manier waarop de apparaten worden gecertificeerd. De technologie moet bovendien zijn gebaseerd op breedgedragen industriestandaarden, iets wat nog niet het geval is.

De analisten waarschuwen dat als de standaarden nog langer dan een jaar op zich laten wachten, de technologie wel eens ingehaald zou kunnen worden door alternatieve systemen. Andere factoren die een grootschalige toepassing van de technologie in de weg kunnen staan, zijn hoge ontwikkel- en aanschafkosten en het gevaar dat de stations andere draadloze netwerken verstoren.

Femtocellen
Femtocellen zijn kleine cellulaire basisstations met een laag zendvermogen, die via een breedband internetaansluiting kunnen worden verbonden met de netwerken van een aanbieder van mobiele telefonie. Het maakt daarbij niet uit of het dan gaat om een gsm-, UMTS-, CDMA-, WiMAX- of LTE-netwerk. De apparaten verbeteren het bereik van mobiele telefoons in gebouwen en stellen gebruikers in staat onderling gratis te bellen. Vooral dat laatste is een groot verschil met reeds bestaande signaalversterkers, de zogenoemde repeaters.

Bron: antennebureau

Totaal antenne-installaties tweede kwartaal 2009 licht gestegen

Totaal antenne-installaties tweede kwartaal licht gestegen

In tegenstelling tot de eerdere berichtgeving van 3 augustus jl. is het aantal antenne-installaties in het tweede kwartaal van 2009 gestegen in plaats van gelijk gebleven. De fout in de berekening is te wijten aan een technisch mankement.

Waren er in het eerste kwartaal van 2009 20723 antennes in werking, nu zijn dat er 20844. Dit betekent een stijging van 121 antennes. Hierdoor komt het aantal werkende antennes op een vergelijkbaar niveau als in juni 2006.

De hoeveelheid GSM 900-installaties is nog steeds groeiende, net als de hoeveelheid UMTS-installaties. Het aantal GSM 1800-installaties is iets afgenomen.

Overzicht antenne-installaties
GSM 900 GSM 1800 UMTS Totaal
jun-09 8416 4344 8416 20844
mrt-09 8036 4388 8299 20723
dec-08 7800 4331 8089 20220
sept-08 7634 7576 9402 24612
jun-08 7368 7583 9289 24240
mrt-08 7208 7582 9093 23883
dec-07 7176 7612 8541 23329
sept-07 7059 7595 8374 23028
jun-07 7229 9900 7839 24968
mrt-07 7000 9883 6851 23734
dec-06 6861 9815 5942 22618
sept-06 6881 9597 5042 21520
jun-06 6850 9524 4447 20821
mrt-06 6757 9472 4071 20300
dec-05 6708 9382 3380 19470
sept-05 6323 9299 2605 18227
jun-05 6381 9259 2516 18156

Bron: antennebureau.nl