Categorie archief: Rendement op uw antenne-portefeuille

ACM gaat met marktpartijen in gesprek over 5G-ontwikkeling en regulering

De ACM heeft een paper gepubliceerd over 5G, de nieuwe generatie mobiele netwerken.

Dit paper gaat over regulering en de rol van de toezichthouder bij 5G. Over dat thema gaat de ACM in gesprek met betrokken partijen. Daarvoor wordt in februari een workshop met het thema ‘5G en toezicht’ georganiseerd.
De ACM zet in haar paper uiteen hoe de ontwikkeling van 5G raakt aan haar taken. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de technologische mogelijkheden van 5G, de daaraan gekoppelde nieuwe diensten en wat de gevolgen daarvan zijn voor zowel de markt, als de consument en de toezichthouder.

Helpen bij keuzes inzake 5G
Aan bod komen zaken als netneutraliteit, mededingen, nummeruitgifte, het delen van mobiele infrastructuur en het 5G-spectrum. De ACM wil marktpartijen helpen bij keuzes rond de uitrol van het 5G-netwerk binnen de kaders van haar toezicht. In het bijzonder met betrekking tot de volgende onderwerpen en deelgebieden:
Mededinging: 5G kan leiden tot nieuwe vormen van connectiviteit en dat heeft gevolgen voor de rolverdeling tussen partijen in de markt. Daarnaast zullen mogelijk nieuwe spelers en markten ontstaan. Op basis van het mededingingsrecht zal de ACM er op toezien dat er sprake is van eerlijke concurrentie.
Delen van mobiele infrastructuur: Het delen van mobiele infrastructuur kan een manier zijn voor mobiele aanbieders om kosten te besparen of snel een netwerk uit te rollen. Deze voordelen van het delen van infrastructuur worden ook in de European Electronic Communications Code beschreven. Een keerzijde is dat de innovatie en concurrentie tussen mobiele aanbieders kan worden beperkt.
Netneutraliteit: 5G omvat technologieën die de mogelijkheden voor servicedifferentiatie in het netwerk vergroten, zoals network slicing, 5QI en Mobile Edge Computing. Dit leidt in de telecomsector tot vragen over hoe deze technologieën zich verhouden tot de Europese Netneutraliteitsverordening. Die schrijft voor dat in principe al het verkeer binnen het netwerk technisch gelijk dient te worden behandeld. De ACM is op dit moment van oordeel dat de Netneutraliteitsverordening veel ruimte biedt voor de implementatie van 5G technologieën, zoals network slicing, 5QI en Mobile Edge Computing.
Spectrum: Een belangrijke factor bij de totstandkoming van 5G in Nederland is het beschikbaar komen van de frequentiebanden die in Europa het eerst voor 5G worden gebruikt. De ACM ziet de verdeling van frequentiespectrum als een belangrijk beleidsinstrument waarmee invloed kan worden uitgeoefend op de concurrentie in de markt.
Nummeruitgifte: De ACM geeft op basis van de nummerplannen van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat nummers uit en houdt toezicht op het gebruik hiervan. De komst van 5G kan leiden tot een toenemende vraag naar mobiele nummers (06), nummers voor geautomatiseerde toepassingen (097) en mobiele netwerkcodes (MNC’s).
De consument: 5G kan gevolgen hebben voor consumenten. Zo wordt het aanbod aan mobiele abonnementen mogelijk ingewikkelder als 5G-diensten hiervan onderdeel gaat worden. De ACM hecht er belang aan om een soepele overgang naar 5G te ondersteunen en zal dit onder meer doen via de gebruikelijke kanalen zoals ConsuWijzer.

Workshop 5G en toezicht
In februari 2019 organiseert de ACM een workshop met als thema ‘5G en toezicht’. Tijdens de workshop wil de ACM in gesprek gaan met onder meer telecomaanbieders, leveranciers van telecommunicatieapparatuur, consumentenorganisaties en vertegenwoordigers van het Ministerie van EZK en het Agentschap Telecom. De ACM gebruikt de input die zij verkrijgt tijdens de workshop voor het ontwikkelen van leidraden (’guidance’) over de toepassing van regelgeving bij 5G voor bedrijven in de telecomsector. Meer informatie over de workshop volgt begin 2019.
BEREC, het samenwerkingsverband van de Europese telecomtoezichthouders, ziet binnen de kaders van netneutraliteit ruimte voor innovatie en voor de toepassing van technieken rond 5G. Dat schrijft BEREC in een opinie, waaraan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een belangrijke bijdrage leverde.

Bron: telecompaper.com

Commissie geeft groen licht voor overname Tele2 NL door T-Mobile NL

Brussel, 27 november 2018

De Europese Commissie heeft, op grond van de EU-concentratieverordening, groen licht gegeven voor de plannen van T-Mobile NL om Tele 2 NL over te nemen. De Commissie is tot de bevinding gekomen dat deze concentratie geen mededingingsbezwaren oplevert in de Europese Economische Ruimte (EER) (of een wezenlijk deel daarvan).

Margrethe Vestager, commissaris voor mededingingsbeleid: “Toegang tot betaalbare en kwalitatieve mobiele telecomdiensten is onmisbaar in een moderne samenleving. Na een grondige analyse van de specifieke rol van T-Mobile NL en het kleinere Tele2 NL op de Nederlandse retail mobiele markt, is uit ons onderzoek gebleken dat met de geplande overname de tarieven of de kwaliteit van mobiele diensten niet ingrijpend zou veranderen voor Nederlandse klanten.”
Het besluit van vandaag komt er na een grondig onderzoek van de overnameplannen van T-Mobile NL voor Tele2 NL. Met de voorgenomen transactie zou (Deutsche Telekom-dochter) T-Mobile NL samengaan met (Tele 2-dochter) Tele2 NL. Daarmee zouden de nummer drie en vier op de Nederlandse retail mobiele telecommarkt samengaan. De fusieonderneming zou de nummer drie blijven op de Nederlandse markt – na KPN en VodafoneZiggo.

De Nederlandse mobiele markt
Uit het onderzoek van de Commissie blijkt dat de Nederlandse mobiele markt concurrerend is, met mobiele tarieven die tot de laagste in de EU behoren en netwerken van hoge kwaliteit. Momenteel zijn er vier mobiele netwerkexploitanten in Nederland: KPN, VodafoneZiggo, T-Mobile NL en Tele2 NL.
Naast deze vier mobiele netwerkexploitanten is er ook een aantal mobiele virtuele netwerkexploitanten (MVNO’s) op de Nederlandse retail mobiele markt actief, zoals Simpel en Youfone. Deze MVNO’s hebben zelf geen een eigen netwerk om hun mobiele diensten aan Nederlandse consumenten te leveren. In plaats daarvan hebben zij overeenkomsten gesloten met mobiele netwerkexploitanten waardoor zij tegen wholesaletarieven toegang krijgen tot de netwerkinfrastructuur van die exploitanten.

Het onderzoek van de Commissie
T-Mobile NL en Tele2 NL leveren beiden vooral retail mobiele telecomdiensten in Nederland. De Commissie was een grondig onderzoek begonnen om de volgende punten na te gaan:
De vermindering van het aantal spelers en de beperkte prikkels voor de fusieonderneming om daadwerkelijk te concurreren met de resterende exploitanten kan leiden tot hogere tarieven en minder investeringen in mobiele telecomnetwerken.
Door de transactie kan de concurrentiedruk afnemen en het risico toenemen dat exploitanten hun concurrentiegedrag gaan coördineren om bijvoorbeeld de tarieven op de retailmarkten op te trekken.
Toekomstige en bestaande mobiele virtuele netwerkexploitanten kunnen het moeilijker krijgen om voordelige wholesale toegangsvoorwaarden te krijgen van mobiele netwerkexploitanten.
De Commissie heeft een breed onderzoek gevoerd en heeft feedback gekregen van marktpartijen in de Nederlandse telecomsector en van andere stakeholders.
Allereerst is uit het onderzoek gebleken dat de kans klein was dat tarieven fors zouden stijgen als gevolg van de voorgenomen concentratie. Dit komt door de beperkte gecombineerde marktpositie (rond 25% marktaandeel) en de betrekkelijke aangroei waarvoor Tele2 NL zorgt (rond 5%). Daarnaast is er onzekerheid over de rol van Tele2 NL als een belangrijke concurrentiefactor op de Nederlandse markt.
In de tweede plaats concludeerde de Commissie dat door de transactie niet het risico zou toenemen op gecoördineerd optreden van mobiele netwerkexploitanten. De reden daarvoor is met name dat de twee overige mobiele netwerkexploitanten, KPN en VodafoneZiggo, andere strategieën en andere prikkels hebben. Deze zijn grotendeels gebaseerd op cross-selling van mobiele diensten aan hun klanten die vaste diensten afnemen (d.w.z. de verkoop van “pakketten” telecomdiensten).
In de derde plaats is uit het onderzoek gebleken dat eventuele veranderingen in de voorwaarden voor virtuele mobiele netwerkexploitanten als gevolg van de voorgenomen concentratie geen zware impact zouden hebben op de mate van concurrentie op de Nederlandse telecommarkt.
In het licht van dit alles was de conclusie van het onderzoek van de Commissie dat het weinig waarschijnlijk was dat de voorgenomen transactie een impact zou hebben op het niveau van de dienstverlening of op de tarieven die Nederlandse mobiele telecomklanten betalen. Daarom oordeelde de Commissie dat deze transactie geen mededingingsbezwaren zou opleveren in de Europese Economische Ruimte (EER) (of een wezenlijk deel daarvan). Zij heeft dan ook zonder verdere voorwaarden toestemming gegeven voor deze transactie.
De Commissie heeft bij de beoordeling van de voorgenomen transactie nauw samengewerkt met de Nederlandse mededingingsautoriteit.

Ondernemingen en producten
T-Mobile NL levert telecomdiensten aan particuliere en zakelijke klanten in Nederland. De onderneming is eigenaar van een mobiel netwerk met landelijke dekking. Via dat netwerk biedt zij 2G, 3G, 4G en NarrowBand-Internet of Things (NB-IoT) mobiele communicatiediensten aan. Zij biedt ook retail vaste diensten aan, zoals breedbandinternet, televisie- en vastetelefoniediensten op basis van wholesale toegangsdiensten.
Tele 2 NL is een telecombedrijf dat in Nederland een 4G-only mobiel netwerk opereert, en spraak-, data- en berichtendiensten aanbiedt, en daarnaast ook vaste breedbanddiensten. Tele2 NL levert diensten aan zakelijke en residentiële klanten en, in beperkte mate, aan andere telecomexploitanten.

Bron: Europese Commissie

Aantal antenne-installaties op 31 maart 2018

Er staan nu 45.224 antenne-installaties in Nederland. Een toename van 59 antenne-installaties in de maand maart 2018.

Overzicht soort en aantal antenne-installaties
GSM 1800: 4.882
GSM 900: 8.931
LTE: 16.805
UMTS: 14.606
Totaal: 45.224

GSM 1800 is gelijk gebleven. GSM 900, LTE en UMTS zijn gestegen met 13, 41 en 5 antenne-installaties.

Bron: antennebureau

Tweede Kamer belegt expertsessie over 5G en 3,5 GHz-band

De Tweede Kamer buigt zich over de uitrol van 5G in Nederland.

Op 29 maart schuiven in de Tweede Kamer twaalf deskundigen aan uit bedrijfsleven en overheid, voor een ronde tafel over het onderwerp. Vooraf hebben tien bedrijven al een position paper ingediend over het centrale thema: de 3,5 GHz-band.
De drie grootste mobiele operators vinden het heel belangrijk dat dit spectrum beschikbaar wordt gemaakt. Ze staan daarin min of meer tegenover andere stakeholders, zoals satelliet en gemeenten die het spectrum zien als alternatief voor (afwezig) vast internet. De Tweede Kamer heeft met een motie gevraagd dat de band snel beschikbaar komt. Daarvoor is overleg nodig met een stakeholder die niet bij de ronde tafel is, Defensie.

Snel beschikbaar komen 3,5 GHz-band ‘essentieel’
KPN noemt het essentieel dat de 3,5 GHz band snel beschikbaar komt. De mobiele industrie heeft de visie is dat er voor 5G mobiel spectrum nodig is in drie banden: 700 MHz, 3,5 GHz en 26 GHz. Deze drie banden hebben verschillende natuurkundige eigenschappen en worden naast elkaar gebruikt voor 5G. Als een ervan ontbreekt, heeft dat consequenties voor het geheel.
Daar komt bij dat de 3,5 GHz-band als eerste is opgepakt door de industrie. Leveranciers ontwikkelen het ecosysteem van apparaten en diensten het eerst voor deze band. In de eerste fase van 5G wordt dit vooral gebruikt om mobiel breedband te ontwikkelen. De operators willen die capaciteit toevoegen dankzij nieuw spectrum, omdat ze bestaande gebruikers van 4G-spectrum willen houden.

MNO’s willen snel meer spectrum
KPN pleit ervoor om de 3,5 GHz band in elk geval in een deel van Nederland beschikbaar te maken, in het gebied onder de zone van het satellietgrondstation in Burum. Daarvoor is het wel noodzakelijk dat er geen nieuwe vergunningen meer worden uitgegeven voor bestaande gebruikers, namelijk besloten bedrijfsnetwerken en vast-mobiele netwerken.
Ook T-Mobile stelt dat Nederland een koppositie heeft en die dreigt te verliezen, omdat toepassingen in de 3,5 GHz niet of niet zonder meer kunnen worden vervangen in andere frequentiebanden. 5Groningen wijst op het feit dat er in de 700 MHz band drie vergunningen komen van 10 MHz, terwijl de 3,5 GHz-band in principe ruimte biedt voor kavels van 100 MHz breed, met veel meer capaciteit per operator.

VodafoneZiggo roept de overheid op om te onderzoeken hoe er al in 2018 mee kan worden getest en om het spectrum vanaf 2020 beschikbaar te maken. VodafoneZiggo suggereert om het satellietgrondstation in Burum te verplaatsen naar een booreiland, of naar een ander land.

Het Agentschap Telecom is minder stellig in zijn visie. Het AT wijst erop dat 5G ook toepasbaar is in andere frequentiebanden dan 3,5 GHz, namelijk 700 MHz, 26 GHz en ook in de banden die de mobiele operators nu al hebben. Daarmee wordt de urgentie van de mobiele operators genuanceerd. “Niemand weet precies wanneer 5G in Nederland beschikbaar moet zijn, wil Nederland bij de koplopers van Europa blijven horen.” Het Agentschap wil ook niet vooruitlopen op toepassingen en onthoudt zich van commentaar op de investeringen en toepassingen.

Stakeholders bepleiten hun deelbelang
Uit de vooraf ingediende position papers blijkt ook dat de andere gevraagde deskundigen pleiten voor hun eigen zaak. Inmarsat, gebruiker van de 3,5 GHz band, pleit voor bescherming van dit bestaand gebruik en stelt dat er oplossingen zijn om 5G op een andere manier te realiseren via hybride netwerken in ander spectrum. Ook zou het met software defined radio (SDR) mogelijk moeten worden om op laag vermogen 5G in te zetten, zonder storing op satellietverkeer.
Eurofiber grijpt de kans aan om te pleiten voor regels die de uitrol van glasvezel te vergemakkelijken. Om alle antennes in 5G-netwerken aan te sluiten, is immers veel glasvezel nodig. De P10 is een samenwerkingsverband van tien plattelandsgemeenten. Deze liggen verspreid door Nederland en kennen vergelijkbare vraagstukken rondom breedband. De P10 pleiten voor het gebruik van 3,5 GHz voor Fixed-Wireless Access, mobiel breedband als vervanger voor vast. Koning & Hartman pleit voor 3,5 GHz, maar ziet dat niet als het exclusieve domein van de mobiele operators. Ook de andere gebruikers, zoals lokaal breedband, verdienen aandacht.

Defensie zit niet aan tafel
Onder de tien sprekers die de Tweede Kamer heeft uitgenodigd, zit geen vertegenwoordiger van de belangrijkste huidige gebruiker, namelijk Defensie. Het belang van de inlichtingendiensten staat door Burum haaks op het belang van mobiel internet. Deze kwestie sluimert al jaren, maar nu is 5G in opkomst. Dit belangenconflict wordt daarmee steeds scherper neergezet.
De Tweede Kamer heeft het onderwerp voorbereid door vragen te stellen over het satellietgrondstation en de mogelijkheden om de belangen te verenigen. Op basis van deze posities lijkt het antwoord niet dichterbij te komen. Het Agentschap Telecom herhaalt nog een keer wat EZK al heeft laten weten, namelijk dat er met Defensie wordt gezocht naar een oplossing. Ook de economische impact van 5G wordt niet met cijfers geduid.

Bron: telecompaper

Tele2 op weg naar break-even: a la Iliad, VodafoneZiggo of Tele2 Kazakhstan? Of autonoom?

Tele2 Nederland geldt binnen de Tele2 Groep tegenwoordig als Investment Market, net zoals de joint venture Kazakhstan, omdat de aanleg van een eigen netwerk nog in volle gang is. Enigszins merkwaardig is het wel. De vraag is of Nederland werkelijk zoveel achterloopt bij bijvoorbeeld Letland. De benaming suggereert enige afstand tot thuismarkt Tele2 Zweden en mogelijk stuurt men, net als in Kazakhstan, aan op de vorming van een joint venture.

Concurrentie

Voorheen golden Zweden en Nederland als de belangrijkste markten, zo niet thuismarkten. Nu is enige afstand geschapen naar Nederland. Bij de start van de aanleg van het eigen netwerk benadrukte men nog het challenger karakter, nu is dat predicaat voorbehouden aan Zweden en de Baltische Staten. Dat Nederland niet zomaar eventjes veroverd kon worden blijkt ook uit eerdere acties van de groep: er is een groot aantal managementwisselingen geweest sinds 2011 (Günther Vogelpoel, Ernst Jan van Rooijen a.i., Jeff Dodds, Malin Holmberg, Jon James) en in oktober 2016 schreef men fors af op Nederland.

De belangrijkste oorzaak van de tegenvallende groei is gemakkelijk aan te wijzen: concurrentie. KPN verdedigt zijn marktleiderschap, VodafoneZiggo steekt KPN naar de kroon en streeft naar cross-selling en dus groei van marktaandeel. T-Mobile is bezig zichzelf opnieuw uit te vinden en wil eveens een groter marktaandeel. En daar komt dan nog regulering bij, al geldt dat voor alle operators: RLAH (einde roaming heffingen per 15 juni 2017) en Wft (duurdere handsets onder Wft met BKR toezicht).

Durf

De vooruitzichten zijn niet gunstig. De market opportunity van weleer is verdampt doordat de concurrentie Tele2 de wind volledig uit de zeilen kon nemen alvorens het diensten op het eigen netwerk kon lanceren. T-Mobile gedraagt zich als de agressiefste challenger. Tele2 zegt dan wel dat het geen last heeft van een legacy in de vorm van een 3G-netwerk, maar de legacy van een 3G-klantenbestand weegt des te zwaarder. Om kannibalisatie te voorkomen, koos Tele2 voor een voorzichtige commerciële strategie. De durf van T-Mobile NL is Tele2 NL vreemd – om nog maar te zwijgen van de durf van bijvoorbeeld het Franse Iliad/Free. De groepsambitie reikt schijnbaar niet verder dan de weinig inspirerende openingsstatement van de CEO bij de jongste kwartaalresultaten: At Tele2, we aim to fearlessly liberate people to live a more connected life. We do this by being the customer champion of connectivity, etc. etc.

Bron: telecompaper

Aantal antenne-installaties in Nederland op 28 februari 2017

Aantal GSM-, UMTS- en LTE-antennes op 28 februari 2017.

GSM 1800   4.788
GSM 900   8.766
LTE 15.839
UMTS 14.266
Totaal 43.659

Ten opzichte van de maand januari is het aantal antenne-installaties met 203 toegenomen!

GSM 1800, GSM 900, LTE en UMTS zijn gestegen met 7, 26, 153 en 17 antenne-installaties.

Bron: antennebureau.nl

Waarom small cells

Small cells zijn kleine basisstations voor mobiele communicatie. Ze hebben een klein bereik van 10 meter tot enkele honderden meters en worden zowel binnen als buiten gebruikt waar veel mensen op een relatief klein oppervlak aanwezig zijn. Ze ondersteunen de zendmasten, verlichten de druk op een mobiel netwerk en zorgen voor bereik en capaciteit op plekken waar zendmasten te kort schieten. Small cells zijn makkelijker en goedkoper te plaatsen. Het zijn kleine, niet erg opvallende kastjes. Binnen zitten small cells vaak aan het plafond, buiten op enkele meters hoogte en vastgemaakt aan muren of straatmeubilair zoals lantaarns. Binnen het bereik van een small cell maakt een mobiele telefoon automatisch gebruik van deze antenne.

Zendmast = bouwlamp; small cell = bureaulamp
De samenwerking van een ‘normale’ zendmast en een small cell kun je vergelijken met die van een bouwlamp en een bureaulamp. Een bouwlamp beschijnt een bepaald gebied, maar er zijn altijd schaduwplekken. Voor extra licht op de schaduwplekken zet je bureaulampen in.

Verschillende small cells

Er zijn verschillende small cells, namelijk femtocells, picocells en microcells. De femtocell is compact en geschikt voor gebruik in huis. Picocells (tot 100 meter) en microcells zijn vaak iets groter (100 tot 500 meter). Picocells vind je in kantoren, microcells vaak in openbare ruimtes. Daar worden ze geplaatst aan gevels, straatlantaarns en bushokjes. Waar mogelijk zijn small cells aangesloten op een bekabelde breedband internetverbinding. Soms gaat dit via een straalverbinding.

Wanneer small cells

Een small cell is mogelijk een oplossing als uit metingen of binnenkomende klachten blijkt dat het bestaande netwerk niet voldoende bereik en/of capaciteit levert.

Dat gebeurt op twee soorten plekken:

  1. in overdekte winkelcentra en stadions en op stadspleinen: als tijdens drukte te weinig capaciteit is om 3G/4G service te garanderen;
  2. op stranden en vakantieparken/campings in dunbevolkte en afgelegen gebieden: de 3G/4G dekking is soms wat minder omdat antennes daar ver uit elkaar staan en er op die plekken een verhoogde vraag is door de concentratie van gebruikers.

Bron: antennebureau

Tele2 krijgt Europese lening van 125 miljoen voor uitrol 4G

Telecombedrijf Tele2 heeft een lening van 125 miljoen euro gekregen van de Europese Investeringsbank (EIB) voor de uitrol van 4G in Zweden en Nederland.

Tele2 hoopt tegen 2018 een dekking van bijna 100 procent in de buitenlucht te bieden in Nederland. Ook wordt met het geld de indoor-dekking in dichtbevolkte gebieden in het land verbeterd, aldus Tele2 en EIB in een gezamenlijke aankondiging.

In Zweden wil het telecombedrijf ervoor zorgen dat in 2019 de gehele bevolking gebruik kan maken van het mobiele netwerk 4G.De lening is onderdeel van het Investeringsplan voor Europa en moet de markt meer competitief maken. Dat moet leiden tot lagere prijzen voor consumenten. De Europese Unie wil bovendien dat in de hele unie 4G-netwerken zijn aangelegd. Een van de doelstellingen in de Digitale Agenda voor Europa is dat iedere EU-burger in 2020 30Mbit/s internet heeft.

Bron: nu.nl

Shere masten verkocht

Shere Group Limited (‘Shere’) is onderwerp van een verkoopovereenkomst is met Cellnex Telecom S.A. (‘Cellnex’). De verkoop betreft 100% van de aandelen van Shere door Arcus Infrastructure Partners en een aantal minderheidsaandeelhouders. Cellnex is de grootste onafhankelijke mobiele infrastructuur operator in Europa met een portfolio van meer dan 16.600 sites in Spanje, Italië, Frankrijk, Nederland en, als gevolg van deze transactie, in het Verenigd Koninkrijk.

De verwachting is dat deze transactie zal worden afgerond gedurende oktober 2016.

Bron: sheremasten.nl

Aantal antenne-installaties in Nederland op 31 augustus 2016

Iedere maand publiceert het Antennebureau een totaaloverzicht van alle GSM-, UMTS- en LTE-antenne-installaties in Nederland.

Overzicht aantal GSM-, UMTS- en LTE-antennes op 31 augustus 2016

GSM 1800   4.733
GSM 900   8.521
LTE 14.998
UMTS 14.053
Totaal 42.305

Ten opzichte van de maand juli is het aantal antenne-installaties met 222 toegenomen. De LTE-antenne-installaties zijn toegenomen met 141. GSM 1800, GSM 900 en UMTS zijn gestegen met 9, 23 en 49 antenne-installaties.

Bron: antennebureau